ამბროსი ხელაიას ქადაგება სოხუმის საკათედრო ტაძარში

ცხუმ-ბედიელი მიტროპოლიტის ამბროსის ქადაგება სოხუმის საკათედრო ტაძარში

1919 წლის 5 ოქტომბერი.

ძმანო, ქრისტიანენო! დღეს წაკითხული სახარება ღირსია გაწაფული ყურადღებისა; ის გვასწავლის რამდენათ მიიზიდავს ის ჩვენზე ღვთის მადლს.

დიდია ძალა სარწმუნოების. სარწმუნოებამ განკურნა განრღვეული, დიდი იყო სარწმუნოება რომაელის ასისთავისა, რომელზედაც ბრძანა ქრისტემ, მთელ ურიასტანში არ მიხილავს ამნაირი სარწმუნოებავო. და განიკურნა მონა მისი, რომელზედაც სთხოვდა ქრისტე-მაცხოვარს. სარწმუნოებამ განკურნა ის დედაკაცი, რომელიც 12 წელი იტანჯებოდა უკურნებელის სნეულებით და რომელმაც ფარულად შეახო ხელი ქრისტეს კალთებს და განიკურნა. სარწმუნოებამ ჰქმნა ის, რომ ქრისტესთან ჯვარცმული ავაზაკი გახდა სამოთხის მკვიდრი. რა არ ჰქმნა შესაძლებელად მოციქულების სარწმუნოებამ? ისინი გაუნათლებელნი, ღარიბნი, ფეხშიშველნი მიმოივლიან მთელ მაშინ ცნობილ ქვეყნიერებას, სძლევენ მეფეთა, დიდებულთა, მეცნიერთა და სწავლულთა, სძლევენ წარმართობას, ურწმუნოებას და ქრისტეს სახარებას მოჰფენენ დედამიწას, ყველას დაუმორჩილებენ მას.

განა კერძო ცხოვრებაში და კერძო საქმეებშიაც არა აქვს მნიშვნელობა სარწმუნოებას? ვინ არ იცის, რომ რწმენა ანიჭებს კაცს გამარჯვებას? თუ კაცს სწამს დაწყებული საქმე, მაშინ ის დაწყებისთანავე ის ნახევრად გამარჯვებულად უნდა ჩაითვალოს. ხოლო თუ ადამიანს დაწყებული საქმის შესაძლებლობა თვითონ არა სწამს, არა აქვს რწმენა, რომ ღმერთი მისცემს მას გამარჯვებას, მაშინ ძალიან, ძალიან საეჭვოა ის სისრულეში მოიყვანო მასში გაიმარჯვოს. რა მეომარი იქნება ის, რომელსაც ომის დროს არა სწამს, რომ გაიმარჯვებს, რომელთაც არა სწამთ, რომ მათ ღმერთი შეეწევა? ამნაირივე მხედრობა გაჭირვების დროს თვით გარბის ბრძოლის ველიდან, რის მაგალითები მოგვცა წარმართული წლების უმაგალითო ომებმა.

როდესაც ჯარში შეიტანეს ურწმუნოება, მას წაერთვა სიმტკიცე, წაერთვა უნარი და სურვილი სამშობლოს დაცვისა.

მორწმუნე ოჯახის ცხოვრება ტკბილი და სათნოებიანია, ოჯახის წევრთა შორის სუფევს სიყვარული, თანხმობა, შრომისმოყვარეობა, ზომიერება, სმა-ჭამა-სიმხიარულეში, – ერთი სიტყვით, ის, რაც ანიჭებს კაცს ბედნიერებას.

მორწმუნე დედ-მამანი სასარგებლონი არიან სამშობლოსათვის, რადგან ზნეობა-სარწმუნოებით აღსავსე შვილებს უზრდიან მას; იმნაირ შვილებს, რომელთაც შეუძლიათ თავის მოღვაწეობით მოუტანონ სამშობლოს სარგებლობა. ხოლო ურწმუნოება ოჯახის დამრღვევია, ზნეობრივი ნიადაგის გამომცლელი ცხოვრებაში. რა შვილები უნდა აღუზარდონ ეკლესიას და სამშობლოს იმ დედ-მამამ, რომელთაც თვითონ არა აქვთ სარწმუნოება, არ იზიარებენ სახარების იდეალებს, არ მისდევენ მის ზნეობრივ სწავლას? ამნაირი ოჯახი უნდა ჩაითვალოს ავადმყოფ ოჯახად და უბედურია ის ხალხი, ის სახელმწიფო, ის ერი, რომელიც შედგება ამნაირის ერთეულებისაგან, მაშინ თვით ერიც დაავადებული და სუსტი იქნება და ამნაირი ერი მიექანება გადაგვარება-განადგურებისაკენ.

სარწმუნოება ანიჭებს კაცს ბედნიერებას, სულის სიმშვიდეს სიკვდილის ჟამსაც კი, ის ნუგეშისმცემელია, რადგან მას სწამს, რომ სიკვდილი მხოლოდ მიცვალებაა, გარდასვლაა მომავალ სანეტარო ცხოვრებაში. ურწმუნოთა უკანასკნელი ჟამი ცხოვრებისა ვოლტერისებურად აღშფოთებული და აუტანელია.

მოვიხსენიებ იმასაც, რომ უსაფუძვლოა ის აზრი, რომელიც გავრცელებულია ჩვენს ახალგაზრდობაში. ვითომ სარწმუნოება იყოს მტერი თავისუფლებისა. ეს აზრი აშენებულია გაუგებრობაზე. ან თუ შეგნებულად ამბობენ და იმეორებენ ამას, მაშინ, უნდა ვიფიქროთ, რომ ამნაირი მქადაგებელნი არიან მტერნი ნამდვილის თავისუფლებისა. ნამდვილი თავისუფლების დამყარება, მისი გამაგრება შეიძლება მხოლოდ მაშინ, როდესაც ხალხში განვამტკიცებთ სარწმუნოებას. თავისუფლება უნდა ემყარებოდეს ქრისტეს ზნეობრივ იდეალებზე, მისი მცნებების აღსრულებაზე. უამისოდ თავისუფლება გარდაიქმნება თვითნებობად, როგორც ამას ჰქონდა და ჯერ კიდევ აქვს ჩვენში ადგილი, და ხალხს მოუტანს სარგებლობას წილ მავნებლობას.

ამის დასაბუთება ახლა შორს წაგვიყვანს და ამისთვის, რომ მეტად არ დავღალო თქვენი ყურადღება, სხვა დროისთვის გადავდებ. აქ ვიტყვი მხოლოდ, რომ მოციქული პავლეც დღეს წაკითხული სამოციქულოში გვეუბნება ამ ზნეობრივი ცხოვრების საჭიროებაზე ხალხის კეთილდღეობისათვის, ხოლო თავისუფლებაც საჭიროა მხოლოდ ხალხისათვის, მისი კეთილდღეობისათვის და სულიერად ამაღლებისათვის. მაშასადამე, სარწმუნოება საჭიროა თავისუფლების გამაგრება-გაფართოებისათვის.

მაშ, მივხედოთ, მორწმუნენო, ქანანეველის ღრმა სარწმუნოებას და მაშინ ჩვენი ცხოვრება იქნება მშვიდი, მყუდრო, ზნეობრივათ ამაღლებული, და მაშინ იქნება ნამდვილი ახლად მოპოვებული ჩვენი თავისუფლება; მხოლოდ მაშინ ჩვენი ცხოვრება გადიქნება იმ სასუფეველად, რომელზედაც გვითხრა ქრისტემ, რომ ის ჩვენ შიგან არისო”

ამბროსი ხელაია: მიმართვა სოხუმის ტაძარში შეკრებილი მორწმუნეებისადმი

ცხუმ-ბედიელი მიტროპოლიტი ამბროსის მიმართვა სოხუმის საკათალიკოსო ტაძარში შეკრებილი მორწმუნეებისადმი

1918 წლის 1 სექტემბერი

“მადლი თქვენდა მშვიდობა ღვთისა მიერ მამისა და უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტესა” (გალატ. 1,3)

მოციქულის ამ სიტყვებით მოგმართავთ თქვენ, მართლმადიდებელნო ქართველნო, წევრნო საქართველოს ეკლესიისანო! სიყვარულით მოგესალმებით.

მე დიდი ხანია ვეძებდი შემთხვევას, მენახა ამ ღვთივდაცულ ქალაქის ქართველობა, მინდოდა გამეგო აქაური მდგომარეობა, თქვენი ქრისტიანული მისწრაფებანი, თქვენი მშობლიური, აწ უკვე თავისუფალი ეკლესიის ინტერესების დაცვის სურვილი, ამ მისწრაფებისა და სურვილის სიღრმე-სიდიადის რაოდენობა. ჰქონდა სხვა საბუთიც ამ ჩემს სურვილს. სოხუმი ჩემთვის განსაკუთრებით დაუვიწყარია. აქ აღმეხილა მე პირველად გონების თვალი, აქ ვმსახურობდი როგორც მოძღვარი და, კიდეც თქვენშიც ვხედავ ნაცნობ პირებს, რომელთანაც მქონია სულიერი კეთილი განწყობილება. აქ გავიგე და შევიგნე ჩვენი ეკლესიის მონობაში ყოფნის აუტანლობა, მდგომარეობის სიმწვავე, – ის, რომ მორწმუნე ერი გამეფებული არაქრისტიანული რეჟიმის გამო ჩქარის ნაბიჯით მიექანებოდა გაურწმუნოების გზაზე. აქ გადაგვარება-გარუსების პოლიტიკა უკიდურესად იყო გამეფებული. აქ ჩამესახა პროტესტის გამოცხადების აუცილებლობა. აქიდან – სოხუმიდან იწყება ჩემი ეკლიანი გზით სიარული, აქ იყო დასაბამი ჩემი ტანჯვადევნულობა- ვაება-უბედურებისა. მაგრამ იმასაც ვგრძნობ, რომ სოხუმი იყო აგრეთვე დასაბამი ჩემის ახლანდელის შედარებით ბედნიერებისა, ვინაიდან მე ბედნიერათ მიმაჩნია ჩემი თავი, რომ ვიხილე ის, რასაც ელტვოდნენ ბევრნი მამულიშვილნი, მაგრამ ვერ იხილეს, ე.ი. მაქვს საშვალება თქვენთან ერთად გავიზიარო ბედნიერება ეკლესიურად და ეროვნულად თავისუფლებაში ყოფნისა. მაშ, ჩემთვის ყოველთვის სასიხარულო იყო და იქნება ნახვა, თქვენთან ყოფნა, რომ დავრწმუნდე თქვენს სარწმუნოებრივად და ეროვნულად განმტკიცების გზაზე დადგომაში.

დიახ, ჩვენი ეროვნული ეკლესია ახლა თავისუფალია, მისი ბედ-იღბალი ახლა ჩვენს ხელშია და ვისაც აინტერესებს სარწმუნოებრივი კითხვები, ვინც მის აუცილებელ საჭიროებაში დარწმუნებულია, მისი გამაგრებას ხელი უნდა შეუწყოს. ვისაც სწამს ჩვენი ეკლესიის ამაგი წარსულში, – ის, რომ მან – დედა ეკლესიამ – მრავალ საუკუნეების განმავლობაში დაიცვა ჩვენი ეროვნება, შეგვანახვია ჩვენი ვინაობა, გვიხსნა გადაგვარება-განადგურებისაგან, – რომ მის შვილთა და მის წიაღში შექმნეს მდიდარი ლიტერატურა, ხუროთმოძღვრება, მოგვცა ის მდიდარი საგანძური ლიტერატურულ ნაწარმოებთა, რომლის მცირე ნეშტი, რაც ბარბაროს მტერთა ხელს გადაურჩა, – შენახულია ჩვენს და სხვა ქვეყნების მუზეუმებში და რომელთაც განცვიფრებაში მოჰყავთ უცხო ქვეყნების მეცნიერები, – ვისაც სწამს ყველა ეს და შეგნებული აქვს, უსათუოდ ისიც უნდა იწამოს, რომ ამნაირი ეკლესია პატივსაცემია, ის სამომავლოშიაც შეძლებს მოუტანოს სარგებლობა მშობლიურ ერს.

ამ ერთწელიწად ნახევრის წინ ჩვენმა ეკლესიამ მიიღო თავისუფლება, დააღწია თავი ასი წლის მონობას, აიყარა მონობის ბორკილები. მაშინ ჩვენ ვამბობდით, რომ ყველამ ხელი უნდა მოვუმართოთ ეროვნულ ეკლესიას, გავამაგროთ მისი თავისუფლება, რადგან ეს მოპოვებული თავისუფლება ჩვენ მიგვაჩნდა ეროვნულ თავისუფლების საფუძვლად, ქვაკუთხედად. აკი მართალიც გამოდგა. ამ ორი-სამი თვის წინათ ჩვენ ვეღირსეთ პოლიტიკურ-ეროვნულ თავისუფლებასაც. ეკლესიის მოღვაწენი და თვით ეკლესიაც გამოდგნენ პიონერებად ხალხის ეროვნულ-პოლიტიკური განთავისუფლების საქმისათვის. მაშ, ღირსია ჩვენი ეკლესია ყურადღებისა.

ჩვენი ეკლესია წააგავს ახლადგანკურნებულ ავადმყოფს, რომელსაც ფეხები იმდენათ არ გამაგრებია, რომ მას საშიშროება არ მოელოდეს დაუხმარებლად სიარულის დროს. საჭიროა მხარში ამოდგომა, დახმარება, რომ მთელი საუკუნის განმავლობაში სიდამბლეში მყოფი და ახლადგანკურნებულ და ფეხადგმული ეკლესიამ შეიძლოს გამოიჩინოს ის ცხოველმყოფელი ძალა და უნარი მოქმედებისა, რომლითაც ის განთქმული იყო ძველად. იოანე კესარიელი იტყვის თავის “ფიზიოლოგიაში” იმ ერთნაირ ხვლიკზე, რომელიც დაბერდება და კბილებ ჩაცვინული ხდება და მღვიმეში სძინავს. ასი წლის შემდეგ ის გამოდის მზეზე, მისი ყვითელი კანი ლურჯად აბრწყინდება, კბილები ამოუდის და ახალგაზრდავდება. საქართველოს ეკლესიაც ასი წელიწადი დამწყვდეული იყო მოუძლურებული, მოქმედების უნარისაგან გაძარცული, მაგრამ ახლა მას მოხვდა მზის სხივები და ისიც გადახალისდებაგაბრწყინდება. ეს მოხდება მხოლოდ ჩვენის მეოხებით და ხელშეწყობით.

დეკანოზ ნიკიტა თალაკვაძის სიტყვა, 1917 წლის 12 (25) მარტი

სვეტიცხოვლის ტაძარი, 1917 წლის 12 (25) მარტი

არც ერთ კულტურულ-ისტორიულ ერს არ დასტეხია დესპოტურ რუსეთისაგან ისეთი უბედურება და სულიერად თუ ქონებრივად განიავება, როგორც ჩვენ, – ქართველობას! არ ვიცი, რომელი ერთი დავიჩივლო, რომელი ერთი: ჩვენი დამცირება თუ შეურაცხყოფა აღვნიშნო?! რა გვიყო დესპოტიის მომსახურე მოხელეებმა! რამდენჯერ აგვიწიოკეს რუსეთთან თავის ნებით, უფლებრივ ტრაქტატით შეკავშირებული სამშობლო! რამდენჯერ მანდილი მოჰხადეს ჩვენს უმანკო დედებს, დებს და შვილებს, ქვეყანას ნამუსი აჰხადეს!.. რამდენი ვაჟკაცნი გამხდარან მსხვერპლნი განუკითხავ თვითნებობისა! რამდენ მათგანს დაულევია სული დესპოტის ციხე-სატუსაღოებში, რამდენთა ძვლებით მოკენჭილა ციმბირის კატორღები და ტუნდრა-ჭაობები?! ოჰ, უსამართლოდ დასჯილნო, უმანკო მსხვერპლნო, ჩვენო მეცხრამეტე საუკუნის დიდო მოწმენო, ნეტარო ანტონ კათალიკოზო, ფილადელფოს კიკნაძენო, დოდაშვილნო, ისმინეთ ჩვენი თქვენდამი ოხვრა და სულთქმა! ეხლა მაინც გაიხარეთ სულით!

შემოგვისიეს სხვადასხვა ერნი!!! ჩამოგვისახლეს ვიგინდარები, გაამეფეს ერთა შორის სიძულვილი, შური და დამღუპავი ქიშპობა, რომ ერთმანეთი ამოგვეჭამა, რათა ჩვენი მზიანი, ტურფა და ტკბილი სამშობლო ხელიდგან გამოგვცლოდა და მათ დარჩენოდათ…

ესეც არ გვაკმარეს, შეეხნენ ადამიანის წმიდა-წმიდას, – სინდისი შეგვიბღალეს, ჩვენს მხცოვან სვეტიცხოველს გუმბათი გადაუმტვრიეს, ეკლესიას თავი მოსჭრეს; სამშობლოდან გაგვაძევეს, იქ ჩაგვკლეს, ჩაგვასამარეს. ივერიის სამოციქულო ეკლესიას გენერალ ტორმასოვის განკარგულებით რუსეთის სინოდი დაუდგინეს მმართველად ეგზარქოსების საშუალებით! რუსეთის ეკლესია, – ეს უმცროსი დაი ივერიის ეკლესიისა – ბატონად დაგვიდგინეს, რათა დები ერთმანეთისათვის შეეძულებინათ. შელახეს და დაარღვიეს ეკლესიური, მსოფლიო კრებათაგან დადგენილი კანონები.

ჩამოგვართვეს ჩვენი ძველისძველი სიწმინდე-სამლოცველოები, ტაძარ-მონასტრები, ჩვენი მოწამებრივი ერის სისხლით ათასჯერ მორწყულნი და მათ კედლებზე მისხმულ ტვინით გაპოხილნი. ჩვენ განმანათლებელ წმ. ნინოს სათაყვანებელი საფლავიც კი არ დაინდეს, ჩამოგვართვეს, ვიგინდარა მოლოზნებს გადაცეს და ჩვენი ერის გადაგვარების ბუდე-იარაღად დასახეს. გაძარცვეს ხატები, ძვირფასი სამკაულები, ფუთობით თვალ-მარგალიტი გაზიდეს, გაგვაღატაკეს 140 მილიონად შეფასებული ივერიის ეკლესიის ადგილ-მამული ჩამოგვართვეს და სახაზინოდ შერაცხეს, ეკლესიას და მის მსახურთ კი ლუკმა დაუძვირეს, გააჩანაგეს, ეკონომიურ მონობაში ჩაგვყარეს, რათა უფრო ადვილად გავენადგურებიეთ.

ესეც არ გვაკმარეს! ზნეობრივად იმზომ დაგვაქვეითეს ქართველი სამღვდელოება, რომ საკუთარი ხელით ჩვენ თვითონ ვსჩიჩქნიდით თვალებს უფლებააყრილ დედა-ეკლესიას…

წაგვკიდეს ერთმანეთს, დასთესეს ჩვენში ისეთი ღვარძლი, რომ დღესაც ამ განახლების და აღორძინების მომენტშიც კი ვერ ავმაღლებულვართ და თავი ვერ დაგვიღწევია გამანადგურებელ ინტრიგებისათვის! სამშობლოდან გაგვიძევეს სახელოვანი სწავლულნი, მხცოვანი იერარქი კირიონი, გულწრფელნი, ფაქიზნი და სიმართლისათვის წამებულნი – ეპისკოპოსნი დავითი და არქიმანდრიტი ამბროსი.

ჩვენი ძმანი და თანამწირველნი სვავებივით შესევიან ჩვენს მონასტრებს და დაურიდებლად ღრღნიან, კრეხავენ! ეს დაკნინებული მტაცებლები წითელ-ყვითელ ჯვარ-მენდლებით და ლენტბანტ- ორდენ-მიტრებით მორთულ-მოკაზმულნი სიცილ-ხარხახით და უდარდელად დროს ტარებით უფსკრულში მიაქანებენ მშობლიურ ქვეყანას და მის ეკლესიას.

მაგრამ… ჩვენთან არს ღმერთი! დაჰკრა განახლების, აღორძინების და ჩვენი ეკლესიის აღდგინების ჟამმა!.. ვუპატრონოთ მშობელ ეკლესიას, რომლის დედობრივ კალთაში აღიზარდა ქართველი ერის ცნობილი ძველი და ახალი ქრისტიანული კულტურა. ვუპატრონოთ სისხლში განბანილ, მოწამებრივ შარავანდედით მოსილ ივერიის ეკლესიას!..

ჩვენი ეკლესია მუდამ სინათლის, სიმართლის და სიხარულის მთესველი იყო, სანამ მის მაჯისცემას სხვა არ დაუდგა დარაჯად. ის არასოდეს არ ცდილობდა ერზე გაბატონებულიყო! ჩვენმა ეკლესიამ არ იცის რა არის ევროპული ანუ სინოდალური კლერიკალიზმი, დემოკრატიული ერის ეკლესია არ შეიძლება იყოს სხვა, თუ არა დევნილთა, მაშვრალთა და ტვირთმძიმეთა მზურველი დედა…

ისმინე, უფალო, შეგვეწიე ჩვენო სასო ღვთისმშობელო, კვართო უფლისაო, მირონო მცხეთისაო, გვიოხეთ წმინდანნო ნინო, მირიან და ნანა, ნეტარნო კათალიკოსნო, მღვდელთ-მთავარნო, მეფენო, დედოფალნო და მამულიშვილნო, აქ განსვენებულნო!.. ვფიცავთ, არასოდეს დაგაობლოთ, ჩვენო სვეტიცხოველო!…

გაუმარჯოს თავისუფალ საქართველოს და ავტოკეფალურ, ჯვარის მტვირთველ ივერიის ეკლესიას!”

ქართველი სამღვდელოების საგანგებო ყრილობის პეტიცია, 1905 წელი

1905 წელი, თბილისი

“ქართველმა სამღვდელოებამ მხედველობაში მიიღო ზემოთქმული, აგრეთვე ის, რომ ჯერერთი, ივერიის ეკლესია კანონიკურად გახლავთ ავტოკეფალური, ვინაიდან არ ყოფილა კრების დადგენილება მისი ავტოკეფალიის გაუქმებისა და არც შეიძლებოდა ყოფილიყო: მეორეც, მხოლოდ ეკლესიას, რომელსაც თავისუფლად შეუძლია თვითშეგნების სრულიად აღსარება, თავისუფალი შინაგანი წყობილებით, თავისუფლად ძალუძს თავისი სიტყვითმსახურება, ყველა თავისი საქმისა და მისადმი რწმუნებული ყოველივეს თავისუფლად მართვა, მხოლოდ თავისუფლად თვითმმართველ ეკლესიას შესწევს უნარი დაიცვას თავისი სრული დიდებული წმიდა რწმენა და სავსებით ფლობდეს ღვთაებრივი მოწოდების განსახორციელებლად აუცილებელ ხმას, რომელიც ადამიანის გულს აღანთებს; და ბოლოს ეკლესიის დამოუკიდებლად არსებობისათვის მეტად საჭიროა მატერიალური საშუალებები. ამიტომ ითხოვს: I ივერიის ეკლესიას დაუბრუნდეს ავტოკეფალური უფლებები და თავისი კათოლიკოსითურთ აღდგეს მცხეთა-ივერიის საკათალიკოსო ადრინდელ საზღვრებში.

II. აღდგეს წესი, როცა ღვთისმსახურთა განთავისუფლებულ ადგილებს არჩევნების შედეგად იკავებდნენ.

III. კათოლიკოსთან დაფუძნდეს წმიდა სინოდი, ხოლო ეპარქიის მღვდელმთავრებთან საბჭოები; შედგენილი გარკვეული ვადით არჩეული სასულიერო და საერო პირთაგან.

IV. კათოლიკოსთან არსებული წმიდა სინოდის ხელში მოექცეს ყველა ეკლესიის, მონასტრის, სამღვდელოების, სასწავლოსასულიერო დაწესებულების და საქველმოქმედო დაწესებულებების უმაღლესი მართვა-გამგეობა.

V. ივერიის ეკლესიას დაუბრუნდეს სახელმწიფოსათვის გადაცემული საეკლესიო მამული.” (27, 81-82). პეტიციას ხელი მოაწერა 412 ღვთისმსახურმა. მოვლენების ასეთ განვითარებას არ ელოდა საქართველოს ეგზარქოსი ალექსი, რომელმაც საერო მთავრობის ჯარი მოსთხოვა “მეამბოხე” და “ურჩი” სამღვდელოების დასაშლელად. რუსმა ჯარისკაცებმა სიამოვნებით შეასრულეს ხელისუფლების სურვილი და მათრახებით სცემეს გოლოვინის გამზირზე საეკლესიო დროშებით, ხატებით გამოსულ ქართველი სამღვდელოების წარმომადგენლებს. რუსეთის ხელისუფლების ასეთმა ქმედებამ არათუ შეანელა, არამედ კიდევ უფრო გაამძაფრა საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის მოთხოვნა. ასეთ ვითარებაში ხელისუფლება იძულებული გახდა პეტერბურგში 1906 წელს სინოდის საგანგებო სხდომა დაენიშნა, სადაც უნდა გაერკვიათ რამდენად კანონიერი იყო ქართველი სამღვდელობის მოთხოვნა. სინოდის სხდომაზე საქართველოს ეკლესიის ინტერესებს იცავდნენ ეპისკოპოსები: კირიონი, ლეონიდე, პროფ. ნ. მარი, პროფ. ალ. ცაგარელი, პროფ. ალ. ხახანაშვილი. რუსეთის ხელისუფლებამ ქართველებს ისევ ქართველი რენეგატები დაუპირისპირა, ეპისკოპოსი ექვთიმე ელიაშვილი, ეპისკოპოსი დიმიტრი აბაშიძე. ამ უკანასკნელმა ასე გაახმოვანა ხელისუფლების პოზიცია – დაიჭირეთ ეპისკოპოსები კირიონი და ლეონიდი… საქართველოში ავტოკეფალია აღარავის გაახსენდებაო.” ხელისუფლებამ დაიწყო ქართველი ავტოკეფალისტების დევნა, დაწესდა მათზე საიდუმლო თვალთვალი, ჭორების გავრცელება. ეპისკოპოს კირიონს ეგზარქოს ნიკონის მკვლელობაში დასდეს ბრალი (მიუხედავად იმისა, რომ არავითარი სამხილი არ არსებობდა) და გადაასახლეს რუსეთში, რეპრესიების მსხვერპლი გახდა არქიმანდრიტი ამბროსი ხელაია, როგორც იგი წერდა: “1908 წლის დამლევს უწმიდესი სინოდის განკარგულებით სასტიკად ვიქენი დასჯილი: აღმეხადა მღვდელ-მსახურების უფლება და გაგზავნილ ვიქენი რიაზანის სამების მონასტერში, სადაც გავატარე ერთ წელიწადზე მეტი სასტიკი რეჟიმის ქვეშ. 1910 წელს დამიბრუნეს მღვდელმსახურების უფლება და მომცეს წინამძღვრის ადგილი. ჩემი გადმოსახლების შემდეგ გადის თითქმის რვა წელიწადი, მაგრამ ყოველ ჩემ თხოვნას სამშობლოში დაბრუნებაზე უწმიდესი სინოდი უყურადღებოდ ტოვებდა. უკანასკნელი პირადადაც გამომიცხადეს, რომ ჩემზე ითვლება რაღაც ძველი ცოდვები, მაგრამ როდესაც მოვითხოვე ამ ცოდვების დასახელება, მითხრეს, რომ ამის თქმა უხერხულია და ვერც გაიგებ როდისმეო. სჩანს მათ არა აქვთ კონკრეტული ფაქტები ჩემს წინააღმდეგ და მხოლოდ მათი პოლიტიკა უნდა თხოულობდეს ჩემი სამშობლოს გარე ყოფნას, როგორც მათი შეხედულებით, არასაიმედო პირისას. ამის გამო ახლაც, როდესაც სხვა გადმოსახლებულებს აჰხადეს არასაიმედო პირების სახელი, როდესაც, როგორც გაზეთებმაც გვამცნეს, მოხდა მათი რეაბილიტაცია, ჩემს მდგომარეობას არ ეშველა რა და ახლაც სიტყვიერად მაგებინებენ, რომ ჩემი მდგომარეობის გაუმჯობესება მოუხერხებელია, რადგან ძველი ცოდვები ამის წინააღმდეგს გვიკარნახებსო, მაგრამ მწამს, რომ დრო მალე გამოიცვლება. საზოგადოდ, მე ყოველთვის წინააღმდეგი ვიყავი და ვიქნები იმისა, რომ ქართველმა კაცმა ნებით მიატოვოს თავისი სამშობლო მხარე, თუნდაც სხვაგან მას მოელოდეს პირადი წარმატება და ბედნიერება.”

ამბროსი ხელაია: ილიას პანაშვიდის წინ წარმოთქმული სიტყვა

სიონის ტაძარი, თბილისი, 1907 წლის 8 სექტემბერი

ვკადნიერდები და ვბედავ მეც ამ დიდებული ცხედრის წინაშე ვსთქვა ორიოდე სიტყვა.

დღეს მთელი საქართველოს დასტირის დიდებული მამულიშვილის ცხედარს. დღეს საქართველომ დაჰკარგა უდიადესი მგოსანი, საუცხოვო და თავდადებული საზოგადო მოღვაწე, სიამაყე ეროვნული ლიტერატურისა. არა გვყავს ილია გრიგოლის ძე ჭავჭავაძე, – მოჭირნახულე თავის ერისა. ის მოიკლა ბარბაროსების ბინძურის ხელით.

მაგრამ მოკვდა კი დიდებული ილია? “იქმენ მორწმუნე ვიდრე სიკვდილადმდე, და მოგცე შენ გვირგვინი იგი ცხოვრებისაო” (გამოცხ. 2,10), გვიბრძანებს ჩვენ უფალი, მოციქული იოანნე ღვთისმეტყველის პირით და ამით გვისახავს იმას, თუ რანაირი უნდა ვიყოთ ჩვენ ამ ქვეყნად, რომ დავიმკვიდროთ საუკუნო გვირგვინი უკვდავებისა. ნეტარია ის, ვინც ამ ქვეყნად პირნათლად ასრულებს თავის მოვალეობას, სწამს და თავგანწირულად ემსახურება სიმართლეს, ამას ისახავს მოქმედება-მოღვაწეობის საფუძვლად: “პატიოსან არს წინაშე უფლისა სიკვდილი” ამნაირის კაცისა (ფსალ. 115.6). ის უკვდავია მისი ნამოქმედარით, მისი ხსოვნა უკუნისამდე დარჩება მადლიერ ერში. ამისთანა კაცი სიკვდილის შემდეგაც თავისის ნამოქმედარ-ნაღვაწით მასწავლებელი და დამრიგებელია, რადგან, მოციქულის თქმით, ის სიკვდილის შემდეგაც მეტყველებს (ებრ. 11,4).

მაშასადამე არ მომკვდარა ილიაც; ის ცოცხალია. ის მხოლოდ გარდაიცვალა სიკვდილისაგან ცხოვრებად. თუმცა დასდუმდნენ მჭერმეტყველებით განთქმულნი ბაგენი, მაგრამ საქმენი მისნი მჭერმეტყველურადვე ღაღადებენ და იღაღადებენ. ის თვისი ნაშრომ-ნაღვაწით უკვდავად დარჩება, სანამ ქართველი ერი იარსებებს. ვიტყოდი მეტსაც: ქართველი ერიც რომ გადაგვარდეს, უკუღმართ დრო-გარემოებათა გამო, მაშინაც არ იქნება დაკარგული დიდებულ მგოსან-მოღვაწის ხსოვნა, ვინაითგან ამ დიდებული საქართველოს შვილის ნაწარმოები ეკუთვნის არა მარტო ქართველ ერს, არამედ მთელ კაცობრიობას, რომლის ნაწილსაც შეადგენს ქართველობა.

განსვენებული დიდებულია თავისი მრავლამხრივი მოღვაწეობით სამშობლოს საკეთილდღეოდ. მისი ღვაწლის სიდიადე არის მიზეზი, რომ ასე მწარედ დასტირის მას მთელი საქართველო. მაგრამ, ქართველნო, არა დაუვიწყარი დიდებული ილიაა საგლოვო- სატირალი, არამედ ბედისაგან განწირული ჩვენი სამშობლო,- მისი დამკარგველი. განა არ კმაროდა, რაც უკუღმართ დროვითარებამ უბედურება დაგვატეხა თავზე, რომ ჩვენ თვითონ აუწერელი უბედურება არ მიგვემატებია?! მაგრამ დასაჯერებელი კია, ეს უმაგალითო ბარბაროსული მკვლელობა ჩაედინოს საქართველოს შვილს. შვილს იმ საქართველოსი, რომლის თავგანწირულად სამსახურში გაატარა განსვენებულმა მთელი ორმოცდაათი წელიწადი.

თუ კი ეს ბრალი დაედო ქართველობას, მაშინ ჭეშმარიტად ჩვენი გახრწნილება, ზნეობრივი დაცემა, ველურობა, უკუღმართობა იქნება სატირალი. ამას უნდა ღრმად ჩაუფიქრდეთ, თუ გვინდა დავრჩეთ ქართველ ერად. განსვენებული კი ნეტარია. მან კეთილად განვლო გზა, მისი ნავალი და კვალი წარუშლელია, ეკლიანი გზა გაკაფულია. ის უკანასკნელ წუთამდის ერთგულად ემსახურებოდა იმ იდეალებს, რომლებიც ამ ნახევარი საუკუნის წინათ აირჩია ქართველი ერის საკეთილდღეოდ; ერთის ნაბიჯითაც არ გადაუხვევია, არ უღალატნია მათთვის და ამისათვის, მოციქულის თქმისაებრ, გზა არს მისთვის “გვირგვინი ცხოვრებისა” (გამოცხ. 2,10), გვირგვინი უკვდავებისა.

დიდებულ გვამთა გარდაცვალებასაც კი აქვს ჩვენთვის რაიმე მნიშვნელობა, ისიც უთუოდ რამეს გვასწავლის.მივიჩნიოთ ეს ბარბაროსთაგან დაღვრილი სისხლი ჩვენს ეროვნულ ცოდვათა განმწმენდად, უკუღმართ გზიდან მომქცევად, მთლად საქართველოს შვილთა შემაერთებლად, განმამტკიცებლად.

შევფიცოთ ამ წინამდებარე ცხედარს, რომ ვიქნებით ნამდვილი აღმასრულებელი ამ მცნებისა, რომელიც განსვენებულმა თვისის მოღვაწეობით გვიანდერძა.

თუ ჩვენ გვექნება ერთობა ეროვნულ იდეალების მსახურებაში, მაშინ უეჭველია ჩვენი სამშობლო მხარე შეიძლებს კიდევ წარმოშობის ილიასებრი დიდებული მოღვაწენი და მაშინ კი საბოლოოდ განიხარებს განსვენებულის დიდებული უკვდავი სული.

ღმერთო მაღალო და ძლიერო, გვაკმარე ეს უბედურება. ეს იყოს უკანასკნელი მსხვერპლი, სამშობლოს საკეთილდღეოდ და ჩვენთან ეროვნულ ცოდვათა სახსრად შეწირული ეროვნულ ტრაპეზად. სიდიადე ამ მსხვერპლისა თავდებია, რომ მომავალში ჩვენი უკუღმართობა, ჩვენი შეუგნებლობა მოსპობილ იქნება და ერთობილის ძალით შევუდგებით პირნათლად სამსახურს სამშობლო მხარის აღორძინებისას. თუ ამნაირი ღვაწლი დაგვდო ჩვენ ამ მსხვერპლის სისხლმა, თუ ჩვენ შეგვაერთა მამულისათვის თავდადებით სამსახურისთვის ეს იქნება უკანასკნელი ჭეშმარიტად დიდი ღვაწლი დიდებულის ილიასი, – მისი ხანგრძლივი შრომის სასურველი ნაყოფი და გვირგვინი. ჩვენის მხრითაც ეს იქნება ნამდვილი ვალის მოხდა, მისი ანდერძის აღსრულება და თან საუკეთესო პატივისცემაც განსვენებულის ხსოვნისა. ღმერთმან მოგვცეს ამის საშუალება.

საუკუნოდ იყოს ხსენება შენი, მამულისათვის თავდადებულო, დიდებულო მგოსანო ილიავ!” (12, 539).

არქიმანდრიტი ამბროსი

ამბროსი ხელაია: ეპისკოპოს ალექსანდრე ოქროპირიძესთან გამოსათხოვარი სიტყვა

1907 წლის 16 ნოემბერი; შიომღვიმის მონასტერი

“ესრეთ ჰბრწყინევდინ ნათელი თქუენი წინაშე კაცთა, რათა იხილნენ საქმენი თქუენი კეთილნი და ადიდებდენ მამასა თქუენსა ზეცათასა” (მათეს სახ. თ. 5, 16).

ესეც კიდევ ერთი მსხვერპლი ამ მოკლე დროში. გაუმაძღარმა და შეუბრალებელმა სიკვდილმა საქართველოს მოსტაცა ყოვლად სამღვდელო ალექსანდრე. თუმცა კაცი ღვთისაგან დაწესებულ კანონს ვერ გადაუვა და ყოვლად სამღვდელო ალექსანდრემ კიდევაც გარდააცილა თავის ხანგრძლივ სიცოცხლით იმ ზომას, რომელიც დადებულია რჩეულთათვის (ფსალმ. 89,10). მაგრამ ამ ნაირ ზეგარდმო მადლით ცხებულ ადამიანთა მიცვალებას კაცის გული მაინც ვერ ურიგდება, მას უნდა ყოველთვის ჰყავდეს იგი სამშობლო მხარის ნუგეშად.

ყოვლად სამღვდელო ალექსანდრეს თავდადებული მოღვაწეობა მშობლიურ ეკლესიის და სამშობლო მხარის აღორძინებისათვის უდიდესი მისაბაძი მაგალითია ჩვენ ქართველთათვის, მისი სხივოსანი სათნოებიანი სახე მუდმივი საუკეთესო გზის მაჩვენებელია.

“ესრეთ ბრწყინავდიან ნათელი თქვენი წინაშე კაცთა, რათა იხილნენ საქმენი თქვენნი კეთილნი და ადიდებდნენ მამასა თქუენსა ზეცათასა”-ო. გვიბრძანებს ქრისტეს წმიდა მოძღვრება და გვითითებს ამ ღირსეულ ცხედარზე, – განსვენებულის ხანგრძლივ, სათნოებიან და სახელოვან მოღვაწეობაზე.

რომელი ერთი განსვენებულის სათნოებით სავსე ხანგრძლივ, ნამდვილი ქრისტიანული ცხოვრების მხარეს უნდა მივაქციოთ ყურადღება?! ჩვენ არ ძალგვიძს ამ მოკლე სიტყვაში სავსებით დავახასიათოთ მისი ღირსაღსანიშნავი ცხოვრების ყველა მხარეები, ამისათვის საჭიროა მეტი დრო და მეტი ნიჭი და მჭევრმეტყველება.

განსვენებულმა ყოვლად სამღვდელომ გვასწავლა ჩვენ, რამდენათ შეიძლება ამ უკუღმართ დროშიაც ვიყოთ ნამდვილი ქრისტიანენი, – ქრისტიანული იდეალების მატარებელნი, როგორც მატარებელი ჭეშმარიტი ქრისტიანული სიყვარულისა, – იმ სიყვარულისა, რომელიც ყველას ერთ რიგათ უნდა ეფინებოდეს, – არ არჩევდეს ახლობელს არა ახლობელისაგან, – რომელიც უნდა ავიწყებინებდეს პირად ინტერესებს და აბედვინებდეს სიცოცხლის შეწირვას მოყვასისათვის, – როგორც მატარებელი ამნაირი სიყვარულისა, ის თავის ცხოვრებით გვიმტკიცებს, რომ ეს ქრისტესაგან მის მიმდევართათვის დახატული იდეალი ამ ქვეყნად შესა- ძლებელია განხორციელდეს. ჯერ ისევ სტუდენტობის დროს, როდესაც ყაზანის მხარეში ხოლერა მძვინვარებდა, განსვენებული უშიშრად და თავგანწირულად ემსახურებოდა ამ საშინელი სენით შეპყრობილთ განურჩევლად მათი ჩამომავლობისა და სარწმუნოებისა, მისი თავგანწირულობა მოძმეთათვის, მისი მოურიდებლობა ამ საშინელი და მეტადრე მაშინ თავზარდამცემ სენისა ანცვიფრებდა ყველას, რაც ხაზგასმით აღნიშნულია თვით ყაზანის აკადემიის ისტორიაში. ეს ერთი ფაქტიც მშვენიერად ახასიათებს ყოვლად სამღვდელო ალექსანდრე ქრისტიანულს ცხოვრებას. ასეთივე დარჩა განსვენებული უკანასკნელ წუთამდის. ის თავის ხანგრძლივ ცხოვრებაში ამ ქვეყნად მრავალფერად ასრულებდა ამ დიად მცნებას, – მცნებას მოძმეთა სიყვარულისათვისას.

მისი ქველმოქმედება, მისგან აღდგენილნი ქართველთა კულტურის მაჩვენებელი ნაშთები, მისგან გამოცემული საღვთისმეტყველო და სამეცნიერო ჩვენ წინაპართა ნაწარმოებნი, მისის საფასით აღდგენილნი, მშობლიური გალობა, მისი შრომა და სიქველე მამულის შვილთა აღზრდაში და მრავალი სხვა მისი ამნაირი ღვაწლი ყველასაგან ცნობილია. მისი ღრმა სარწმუნოება ცხოვრებაში განხორციელებული, სიყვარული სამშობლო ქვეყნისა თვით მისი ქრისტიანულ სარწმუნოებასთან მჭიდროდ შეკავშირებული, – მისი პირუთვნელობა, უშიშრობა ამ სოფლის უფალთა და ძლიერთა მხილებაში და მრავალი სხვა მისი სათნოებიანი სულის თვისებანი ხდიდა მას ნამდვილ წარმომადგენელად იმ ძველი ჩვენი წმიდა მამათა, რომელთა მრავალმხრივმა ღვაწლმა დაიცვა ჩვენი სარწმუნოება, ენა და ეროვნება მოზვავებულ-აუარებელი მტერთაგან. ყველა ამაებზე უკვე ბევრი თქმულა და დაწერილა და მეც აქ არას ვიტყვი.

ვიტყვი ორიოდე სიტყვას მხოლოდ იმაზე, რაც აქ არ თქმულა, – განსვენებულის მოციქულებრივ მოღვაწეობაზე აფხაზეთში. ღმერთმა პირველ ხანებში მას არგუნა სამსახური და მოღვაწეობა ამ საქართველოს განაპირა მხარეში, ჯერ როგორც აფხაზთა შვილების აღმზრდელს, შემდეგ როგორც მისიონერ-მქადაგებელს და ბოლოს როგორც მწყემსთ-მთავარს. ის მუდამ თავგანწირულად ემსახურებოდა აფხაზთა მოქცევის საქმეს, – არ ზოგავდა საკუთარ საშვალებას სკოლათ დაარსებისათვის, – თავის ხარჯით ზრდიდა აფხაზთა შვილებს და ამზადებდა მათ მღვდლობის ხარისხში სამოღვაწეოდ, – მედგრად იცავდა სამღვდელოების და სამწყსოს ინტერესებს, უხვად ეწეოდა ქვრივ-ობოლთა, მის და სამწყსოს შორის არსებობდა მამაშვილური კავშირი, დაფუძნებული ჭეშმარიტ ქრისტიანულ სიყვარულზე. მას არ უყვარდა მდიდრული ცხოვრება, ცხოვრობდა თითქმის ეგრეთვე სადათ, როგორც ერთი უკანასკნელი ღარიბი მის სამწყსოთაგანი. ეს სადა ცხოვრება, ეს ხალხთან სიახლოვე ხდიდა მას ნამდვილ ძველ მშობლიურ ეკლესიის მწყემსთმთავართა მსგავსად.

მოვიყვან ერთს მაგალითს იმისას, თუ რანაირი გავლენა ჰქონდა განსვენებულის ამნაირ ცხოვრებას ხალხზედ, რანაირი უზომო ნდობა ჰქონდა დამსახურებული თვით მაჰმადიან აფხაზთა შორის. 1866 წლის ამბოხების ჩაქრობის შემდეგ აფხაზების უმრავლესობა იძულებული გახდა გადასახლებულიყო ოსმალეთში.

ამ უბედურ დროს, როცა აფხაზთათვის ყველა ქრისტიანის სახელის მატარებელი საზიზღარი იყო, მხოლოდ ყოვლად სამღვდელო ალექსანდრეს ჰქონდა აფხაზებთან კავშირი, მხოლოდ მას უზიარებდნენ თავიანთ ჭირ-ვარამს, მას ენდობოდნენ.

აი, ამ ხანებში მწყემსთ-მთავართან შემოდის ერთი მაჰმადიანი აფხაზი, სახელად ურუსი, თავისის თორმეტი წლის შვილით. როდესაც ყოვლად სამღვდელომ ჩვეულებრივი ალერსიანი კილოთი ჰკითხა ურუსს მოსვლის მიზეზი, უკანასკნელმა მოახსენა შემდეგი: “შენთან მოვედი, კეთილო მწყემსო და მამაო! მე სამუდამოდ ვეთხოვები სამშობლოს, მივდივარ ოსმალეთში საცხოვრებლად და ჩემი ვაჟი დავსტოვო შენთან, მეტი არა გამაჩნია რა, ცოლი და სხვა შვილები ადრე დავკარგე, არ ვიცი რა მომელის უცხო მხარეში, მაგრამ მაინც ვსტოვებ ჩემს საყვარელ სამშობლოს. არ მინდა ჩემი უბედურება გავუზიარო ჩემს ერთადერთ შვილს და შენთან მოვიყვანე, მოწყალეო მამაო, ვიცი მიიღებ, აღზრდი ქრისტიანულად და იქნება ბედნიერი”-ო.

თვალცრემლიანი მამა გამოეთხოვა საყვარელ შვილს, რომელიც განსვენებულის მეოხებითა და საფასით აღიზარდა და მღვდელობაში დიდი სარგებლობა მოუტანა ქრისტიანობას აფხაზეთში.

ამ ფაქტს განმარტება არ სჭირია. ამნაირ განწყობილებას სამწყსოსთან დიდი ნაყოფი მოჰქონდა. იწყეს აფხაზთა ქრისტიანობის მიღება, რომელიც კიდეც დამთავრდა თითქმის 80-იან წლებში ნეტარ ხსენებული აფხაზეთის მეორე მოციქულის ეპ. გაბრიელის დროს. ამის შემდეგ განვლო საკმარისმა დრომ, ქრისტიანული საქმე პროგრესულად დენის ნაცვლად რეგრესიულად მიმდინარეობს. უკანასკნელი ცნობებით, რამდენიმე სოფელმა უკვე უარყო ქრისტიანობა. მიზეზი ცხადია: არ არიან ალექსანდრე-გაბრიელისებრი მოციქულნი.

ნეტარხსენებულო მწყემსთ-მთავარო, სხვა შენი მრავალ მხრივ ღვაწლთან ერთად ამასაც არ დაივიწყებს ქართველი ერი, აფხაზეთის ქრისტიანი ნაწილი და იქაური სამღვდელოება.

განისვენე, ქართველთა მამაო და კეთილო მწყემსთმთავარო, ზეგარდმო მადლით ცხებულო მოღვაწევ, აღმაშენებლად წოდებულო, – განისვენე ამ შენგან განახლებულ-გამშვენებულ ტაძარში. ეს წმ. ტაძარი იქნება საუკუნო შენგანვე შექმნილი ნივთიერი ძეგლი შენს საფლავზე და ყოველ ქართველის გულში კი გედგმება სამუდამო უხილავი ძეგლი.

ილოცე, ჩვენო ახალო ღვთის წინაშე შუამდგომელო, – ილოცე სხვა ჩვენ წმ. მამებთან ერთად სამშობლო მხარის ქრისტიანულად და კულტურულად აღყვავებისათვის. ამინ.” (26, 9-13).

არქიმანდრიტი ამბროსი ხელაია

Constitution Of Georgia, 1921

Constitution Of Georgia

Adopted By The Constituent Assembliy

February 21, 1921

Chapter I

General Basis

Article 1

Georgia shall be a free, independent, and indivisible State. The permanent and unchangeable form of its political constitution shall be the democratic Republic.

Article 2

The capital of Georgia shall be Tiflis.

Article 3

The official language of Georgia shall be the Georgian language.

Article 4

The flag of Georgian Republic shall be of cherry colour (dyed dogberry) with one black and one white stripe. The seal of the Georgian Republic shall be the effigy of Georges-Le-Blanc mounted on a horse, surmounted by seven astres.

Article 5

The laws and decrees shall only enter into force after they have been published in the regular manner.

Article 6

The territory of the state may neither be ceded, divided, nor sold. The enlargement of the territory or the rectification of the frontiers which may be contested is only possible by virtue of  low.

Article 7

The administrative division and the establishment or alteration of the autonomous boundaries (limits) can only be established by relevant legistature.

Article 8

The Constitution shall be the supreme low of the state. Any low, any decree, any ordinance, or decision which is in contradiction with the principles or the spirit of the constitution can not be promulgated. All the authorities of the state are to fulfill the constitution and to apply its principles, in the legislative domain as well as in the administration.

Article 9

The laws and decrees passed previous to the constitution shall remain in force if they are not in contradiction to the constitution and its principles.

Article 10

The present Constitution remains in force permanently and uninterruptedly, except in cases provided for in the Constitution itself.

Article 11

After the adoption of the Constitution the Constituent Assembly shall publish it with the signatures of its members.

Chapter II

Citizenship

Article 12

The Georgian citizenship is acquired by birth, by birth, or by naturalization.

Article 13

A Georgian citizen can not be at the same time the citizen of any other state.

Article 14

A Georgian citizen can not renounce his nationality except after having fulfilled all his obligations to the state.

Article 15

The detailed conditions of acquiring and loss of the citizenship shall be determined by law.

Chapter III

Rights of Citizens

Article 16

All citizens are equal before the law.

Article 17

There is no distinction of class.

Article 18

No titles, except degrees of the universities, shall be conferred. Decorations are abolished; distinctive marks may be conferred by reasons of war.

Article 19

Capital punishment is abolished.

Article 20

Nobody can be condemned except by way of the judiciary, with the exception of disciplinary punishments provided for by law.

Article 21

All citizens are judged by the same form of procedure.

Article 22

Every person enjoys individual inviolability. Nobody can be arrested or deprived of his liberty in any other manner, nor submitted to search except by warrant of court of justice or by the medium of inquiry.

Article 23

The administration can only proceed with the arrest on its own initiative on the following cases:

a) When the guilty person is surprised in the very act

b) When the guilty person is indicted on the place of the crime by the victim or by witness.

c) When any object establishing the guilt of the prisoner is found upon his person, or when incontestable signs or traces of the crime are found upon his person or his domicile.

Article 24

The arrest of culprits by private individuals is lawful when they surprise him in the very act of crime and when there is a cause of fear of escape before the arrival of the agents of the public forces.

Article 25

Any person arrested by order of the judiciary or administrative forces must be brought before the nearest court within 24 hours; in cases where the court is too far away in order to bring a culprit before it within that period, it may be prolonged, without, however, exceeding 48 hours.

Article 26

The court must proceed immediately, in no case later than 24 hours to interrogate the prisoner. After this it may ordain, by written order, either the further detention of the culprit or his immediate release.

Article 27

The judicial authorities are obliged , in cases where it happens that a person ahs been arrested in violation of the abovementioned rules, to look immediately into the case and to give immediate orders either for his release or to keep him in custody.

Article 28

The domicile of a citizen is inviolable, and searches are only authorized in cases provided for by law.

Article 29

Private correspondence is inviolable and can only be seized and examined in pursuance of a judgment of the court.

Article 30

Every citizen has the right of moving and selecting his own residence; there is no restriction of this right except by order of the court of justice.

Article 31

Every citizen enjoys full liberty of conscience. He can not be prosecuted nor have restrictions brought upon his political or civil rights for reason of his religion or convictions. Everybody has the right to profess his own religion, to change same, or not to have any religious creed. No person has the right to evade his political or civil obligations by calling upon his religion or convictions except in cases provided by law. The actions of a religious character modify in no way the civil rights or position of anybody.

Article 32

Every citizen has the right to express his opinions, to propagate them verbal, by the public press, or by any other means without previous authority of the government. In this case he is only responsible to the court of justice for any crime committed.

Article 33

The citizens of Georgia have the right of public assembly without arms, either indoors or in the open air.

Article 34

The administration has the right to close any meeting if it becomes unlawful.

Article 35

The citizens of the Georgian Republic have the right to form professional or other societies without previous authority of the government, provided that their object is not forbidden by law. The dissolution of such societies is only possible by order of a court of law.

Article 36

The free development of the intellectual professions, commercial, industrial and agricultural pursuits is guarantied by the Republic.

Article 37

The right of individual or collective petition is assured.

Article 38

Workmen have the right to strike.

Article 39

The citizens of both sexes enjoy equal political civil, economical   and family rights.

Article 40

Marriage is based on equal rights and upon mutual consent of husband and wife .The form and rules of marriage are determined by law. Children born in or out of wedlock have the same rights and duties. The mother has the right to seek and prove the paternity of a natural child by way of the courts, and this child by way of the courts, and this child has the same right to seek and prove the paternity.

Article 41

No fugitive for political reasons and who takes refugee in this Republic can be extradited.

Article 42

All official and private persons guilty of infractions of the above lows aimed at the rights of the citizens will be prosecuted according to the penal code.

Article 43

In case of sedition within the country or in case of war, parliament has the right to suspend temporarily the constitutional guaranties contained in articles 19, 22, 225, 26, 27, 28, 29, 30, 32, 33, and 38; in case of war the guaranties contained in article 21 may also be suspended, provided the accused be not amenable to justice of a council of war in the military zone. When parliament is not in session the government has the right on its own responsibility to suspend the constitutional guaranties above mentioned. But in this case it is obliged to convoke parliament immediately and to submit its decision.

Article 44

In case of serious epidemics the government has the right to suspend temporarily the constitutional guaranties in articles 22, 25, 26, and 30, in so far as this act is necessary to fight the epidemic.

Article 45

The rights and guaranties enumerated in the constitution do not exclude other rights and guaranties, although not yet formulated, but nevertheless run along the principles established by the constitution.

Chapter IV

Article 46

The representative body of the Georgian Republic is the Parliament of Georgia, composed of deputies elected by universal, equal, direct, secret, and proportional voting. Every citizen, without distinction of sex, enjoying all his rights and being over 20 years old has the right to take part in the elections. The parliament is elected for three years.

Article 47

The rules of a legislative election are laid down by a special law.

Article 48

Members of parliament are not held responsible for opinions expressed by them during the term of their office. The person of a member of parliament is inviolable. He can neither be arrested nor indicated without consent of parliament. An exception is made in the case of “flagrante delicto”, which must be brought immediately to the knowledge of parliament. A member arrested or indicated must be released immediately if parliament so desires.

Article 49

Members of parliament may refuse to bear witness about facts which may have been entrusted to them in their quality of deputies. This right may be invoked even after the expiration of their term of office.

Article 50

Members of parliament receive an indemnity fixed by law.

Article 51

The cases of incompatibility between the office of deputy and the exercise of a public office or whatsoever profession shall be determined by law.

Article 52

The sovereignty belonged to the entire nation. Parliament exercises this sovereignty within the limits fixed by the constitution.

Article 53

Parliament votes on the laws, decrees, and decisions; the manner of their publication shall be fixed by a special law.

Article 54

The powers of parliament are the following.

a) Legislation.

b) Supreme direction of the army of the Republic and in general of all the armed forces.

c) Declaration of war.

d) Ratification of treaties of peace, commerce, or other treaties with foreign powers.

e) The right of amnesty.

f) Making of the budget.

g) The right to make interior or foreign loans.

h) Appointment of officials as provided by the constitution.

i) General control of the executive power.

Article 55

The sessions of parliament are public; but parliament has the right by special decision to hold entire or partial sessions behind closed doors.

Article 56

Parliament decides itself the validity of the election of its members and resolves on all questions relative thereto.

Article 57

All decisions of parliament are made by a simple majority of votes, unless another modus has been adopted by law or regulation.

Article 58

The openings of parliamentary sessions necessitate the presence of at least half of the total number of Deputies.

Article 59

Parliament has the right to interpellate the Government and to question it. Interpellations and questions are subject to rules determined by law or by regulation. Parliament has the right to nominate commissions of inquiry.

Article 60

The parliament fixes itself by regulating the procedure of its discussions.

Article 61

The annual sessions of the parliament begin on the first Sunday of November. The elections for the renewal of the parliament take place in the autumn, simultaneously in the entire Republic, and in time to permit the newly elected members to be present at the opening of parliament.

Article 62

The operations of the parliament can only be suspended by parliament itself. During the interruptions in the work of the parliament the right to assemble this latter in extraordinary cases belong to the Government or to the bureau of the parliament. The assembly of the parliament is obligatory if one quarter of the number of deputies desires it.

Article 63

The right of initiative belongs to:

Any member of parliament.

a) Any group of 5.000 electors.

b) Any group of 5 000 electons.

Article 64

Parliament is obliged to submit any new law to a popular referendum if 30.000 electors require it in writing. The rules of referendum are determined by law.

Article 65

Parliament elects its bureau yearly.

Chapter V

Executive Power

Article 66

The executive power belongs to the Government of the Republic.

Article 67

The President of The Government is elected by the parliament for the period of one year. The same president can only be reselected once.

Article 68

The other ministers, members of the government are appointed by the President from among the citizens who have the right to take part in parliamentary elections.

Article 69

Members of the government may not fill any other office or profession. They may only be members of parliament or of the councils of self-government.

Article 70

The president of the government is the supreme representative of the Republic. He appoints the representatives of Georgia to other powers, and it is to him that the representatives of foreign powers are accredited. In the absence of a government decision which may find itself obstructed, the president may by exceptional right have recourse to the armed forces of the Republic, but he must inform parliament immediately. The ordinances of laws and by-laws relative thereto emanate from the president of the government, who, however does not have the right to arrest the action of the laws or to hinder its execution. The president of the government has the right to order the extraordinary control of republic or local administrations, or the revision of particular cases, according to the rules determined by law. The president has no other rights except those conferred on him by the constitution.

Article 71

The president of the government has a lieutenant. In the absence of the president his attributes devolve upon his lieutenant.

Article 72

The general rights and duties of government are:

a) To assure the supreme direction of the affairs of the Republic according to its laws.

b) To watch over the application of the Republic and the execution of its laws.

c) To put before parliament its plans for laws, as well as its conclusions about plans of laws emanating from the parliament or from the people.

d) To defend the external interests of the Republic.

e) To safeguard the Republic from external dangers and to defend its independence.

f) To insure security and order in the interior of the country. If  unforeseen circumstances require it, to mobilize the armed forces of the country, but not far any period longer than 21 days. This period can only be prolonged by consent of parliament.

g) To manage the finances, to issue money according to law, and to submit annually to parliament a budget of revenue and expenses of the State.

h) To give an account to parliament of  its work and to submit at least once a year a report about the internal and external situation of Georgia. To present also to parliament any special reports if desired.

i) To acquit itself of all obligations imposed by parliament or by law.

Article 73

The members of the government share in the directions of the affair of the Republic, which do not depend directly on the president. Each member of the government directs independently, and under sole, personal responsibility to parliament, the department confided to him. He must resign as soon as he loses the confidence of parliament. A minister has only the right to vote in parliament if he is a member. The president of the government is responsible to parliament for the general politics. He is obliged to submit to the decisions of parliament and to execute the same, if necessary to change the ministers or even to re-form the entire cabinet.

Article 74

Every member of government has the right to be present at the sessions of parliament and at the meetings of special commissions. Parliament, as well as the commissions, is obliged to listen to the minister if he requires it. On his part the minister is also obliged to present himself, if required before parliament or commissions, and to furnish explanations.

Article 75

The president and the government are responsible, under penalties, for any violation of the constitution but only the president may indict these before a court of law. Members of the government are judged as provided for by the common law.

Chapter  VI

Justice

Article 76

The supreme court of Georgia is the senate elected by parliament and has the following functions:

a) To watch over the strict enforcement of the law.

b) To find out justice in the capacity of a court of cassation.

Article 77

Civil and criminal matters and administrative debatable matters belong to the department of permanent tribunals. The organization, jurisdiction, and competence of these tribunals are determined by law.

Article 78

The judiciary power is independent and only obeys the law. Justice is rendered in the name of the democratic Republic of Georgia.

Article 79

The verdicts pronounced by the Tribunals can not be annulled, modified, or suspended by any legislative, administrative, or executive body.

Article 80

The hearings of the courts are public; in certain cases, where the morale or public security requires it, courts can be held behind closed doors.

Article 81

All serious matters belong to the penal jurisdiction, as well as political matters, and offences of the press are submitted to a jury.

Article 82

Judges are elected for fixed period. The rules of such elections as well as the conditions to which the judges have to submit are determined by law.

Article 83

Expect by determination of the court, judges can not be the object of any change to their wishes. They can only be temporarily   dismissed, if they are arraigned by justice or if their case is under consideration. Their definite dismissal can only take place by judgment of the court.

Chapter VII

Finances of the State

Article 84

No tax can be instituted or levied if not previously sanctioned by parliament Note. The right bodies of self-government to levy taxes are determined by special laws.

Article 85

Nobody can be exempted from the taxes of the state if not sanctioned by law.

Article 86

No sum for retiring pensions, compensations, or whatsoever expense be deducted from the treasury of the state except conforming to the law.

Article 87

No loans of state nor any other financial obligation may be contracted without the authorization of parliament.

Article 88

All revenues and all expenses of the state must appear in the budget. The budget must be presented every year to parliament for its approval.

Article 89

If parliament does not get to voting the budget for the commencement of the budget year, the government can be authorized by parliament until the approval of the budget to cover the expenses of the state on the basis of the budget of the previous year.

Article 90

No transfer of expenses of one Chapter of the budget to another may be made without authority of parliament.

Chapter VIII

Control of the State

Article 91

The control of the State is performed as follows:

a) Rigorous execution of the budget of the state.

b) All revenues and expenses of the state.

c) The accounts and balance sheets of the different ministerial departments.

d) The finances of the bodies of the local self-government.

Article 92

The controller of the state is elected by parliament. He is not in the cabinet, but has all rights of a minister of state and is only responsible to parliament. He gives an account of his office every year.

Article 93

The organization of the control and the rules of its application are determined by law.

Chapter IX

National Defense

Article 94

Every citizen is compelled to do military service according to the law.

Article 95

The object of the military organization is to defend the republic and its territory.

Article 96

The duration of military service and the organization of the forces is determined by law.

Article 97

The effective force of the recruiting contingent is fixed every year by parliament.

Chapter X

Self-Government

Article 98

The institutions of self-government being at the same time local administrative bodies are charged with the direction of economic and educational affairs within the limits of their territory.

Article 99

The organizations of self-government, its rights and duties as well as the manner of their administration are fixed by law.

Article  100

The institutions of self-government have the right to make by-laws for public administration conforming to the law.

Article 101

The self-government is elected by secret, proportional, equal, and universal suffrage.

Article 102

The by-laws and orders of the self-government can only be changed by legal manner.

Article 103

The central bodies of the government have the right to suspend the by-laws and orders of self-government when they are contrary to law, but such matters must immediately be brought before a legal power. The manner and conditions of such suspensions are determined by law.

Article 104

The self-government depends on the central bodies of government for the direction of its general administration.

Article 105

The cases where the resolutions of self-government must be approved by Government are determined by law.

Article 106

The institutions of self-government have their own budget according to a special law.

Chapter XI

Autonomous Administration

Article 107

Abkhasie (district of Soukhoum), Georgia Musulmane (district of Batum), and Zakhatala (district of Zakhatala), which are integral parts of the Georgian Republic, enjoy autonomy in the administration of their affairs.

Article 108

The statute concerning the autonomy of the districts mentioned in the previous article will be the object of special legislation.

Chapter XII

Public Institutions and Schools

Article 109

The arts and sciences and their institutions are free, and it is the duty of the State to protect them and to help in their development.

Article 110

Elementary instruction is gratuitous, general, and obligatory. The scholastic system is an organic whole where primary education serves as basis for secondary and for superior teaching. The teaching is in all its aspects laical.

Article 111

The state must see to it that indigent children have free schooling food, clothing and school materials. The government and the bodies of self-government must set aside yearly from their resourced a certain sum for the defrayal of these expenses.

Article 112

Private schools are subject to the general school laws.

Chapter XIII

Social and Economic Rights

Article 113

The Republic sees to it that all its citizens have dignified existence.

Article 114

Forced expropriation or restriction of private enterprise can only tale place in virtue of a special law, which determines their manner, and only for the needs of the state and for public utility. The owners of property who have been expropriated will be indemnified, provided there are no dispositions to the contrary made by law.

Article 115

The Republic has its own commercial and industrial organization. Its principal object is to develop this organization and to create a single and complete system of social economy. The Republic will aid the bodied of self-government in the development and strengthening of similar economic organizations. The government has the right  to socialize by legislature  the commercial, industrial, and agricultural enterprises which  may be suitable for this purpose.

Article 116

The State watches particularly against the private exploitation of the work of small producers, of the agricultural, the workmen, and the home-worker. The Republic will also give its special attention to the prosperity of agriculture. The proprietor of land has a duty toward society to cultivate the same to get the best possible results.

Article 117

The existence of the State is based on work, and it is therefore a particular duty of same to protect same.

Article 118

The laws of the Republic entrust the bodies of self-government with the work of establishing labor exchanges, employment agencies and similar institutions which shall keep statistics of unemployed persons and assist them to obtain work. The representatives of workers unions to the extent of half, at shall take part in the central direction of these institutions.

Article 119

Citizens who are out of work shall have the assistance and help to procure work for them.

Article 120

Any citizen who is incapacitated from work by age, sickness, or other causes and having neither by law or custom a claim of support from his heir curator, or any private or public institution, and begin without means of existence, has the right to have assistance from the state by way of insurance or other methods. This assistance is also given by the State in cases where the heir or curators are not in a position to care for the invalid.

Article 121

Any citizen incapacitated from work by age, mutilation, or other causes will receive in the way of insurance an assistance proportionate to his salary. The insurance capital will be raised by means of a tax levied on the employer.

Article 122

Beside the tax mentioned in the preceding article a certain part of the receipts of the republic shall be annually set aside for the same object.

Article 123

The normal duration of working time of hired help shall not be more than 48 hours per week. The worker must at the same time have a weekly respite from work of at least 42 uninterrupted hours per week. The exception to the weekly hours of work is determined by law. The fixing of the normal time of work for agricultural laborers and season workers necessitating special working conditions are fixed by law.

Article 124

The employment of minors under 16 years in establishments is forbidden; the working hours for minors between the ages of 16 and 18 is fixed at 6 hours per day; minors under 18 and women may not be employed in night work.

Article 125

The republic fixes the minimum rate of wages and establish normal working conditions. It creates a special inspection of work and sanitary control independent of the employers.

Article 126

The protection of female labour will be the object of a special law. The employment of women at work detrimental to mater nity is forbidden. During the time of confinement the female worker is excused from her work for least two months without suspension of salary. It is the duty of an employer to permit his female worker to the necessary time to their nurslings.

Article 127

Any infraction of the laws giving protection to labour comes within the penal code.

Article 128

It is incumbent on the Republic and the bodies of self-government to insure the protection of mothers and children.

Chapter XIV

Rights of Ethnical Minorities

Article 129

It is forbidden to bring any obstacle to the free social development, economic and cultural, of the ethnical minorities of Georgia, especially to the teaching in their mother language and the interior management of their own culture. Everybody has the right to his mother tongue in writing printing and speaking.

Article 130

All local ethnical minorities formed into united administration enjoy the right to group themselves and form national unions for organizing and directing their cultural matters within the light of the constitution and the law.  The local ethnical minorities which do not belong to united administrations may constitute themselves independently into an ethnical union, enjoying the competencies mentioned in this article. One is under jurisdiction of an ethnical union for reason of the language one speaks. The cultural needs of the ethnical minorities are met by sums levied on the budget of self-government in proportion in the number interested.

Article 131

Nobody. Shall be restricted in his rights, civil or political for the reason of belonging to an ethnical minority.

Article 132

Any ethnical union may bring before a court of justice any matter in violation of the conferred to the minorities by the constitution or by law.

Article 133

Any citizen of the Georgian republic has equal rights concerning the admission to the civil or military service of the state as well as to the service of towns and communities.

Article 134

In localities of a mixed population the bodies of self-government, are obliged, with the funds at their disposal, to create a sufficient number of schools and establishment of instructions and general education in proportion to the ethnical composition of its population.

Article 135

Instruction in all schools belonging to an ethnical minority shall be given in the language in which its pupils speak

Article 136

In a circumscription submitted to a body of self-government where the proportion of the ethnical minority exceeds 20 per cent of communal and state affairs run concurrently, the official language, if the minority desires it, shall be the language of the said minority.

Article 137

Any deputy of non-Georgian  origin not knowing the official language sufficiently for expressing his opinions in parliament may use his native language on condition that he has previously submitted to the bureau of parliament an exact translation of his speech. The application of this article shall be regulated by law.

Chapter XV

Officials of the State

 Article 138

Any Georgian citizen has access to all the offices if he satisfies the requirements of the law.

Article 139

An officer may be relieved of his office or incur disciplinary punishment by order of the institution or chief. The rules as to his definite suspension are fixed by law.

Article 140

Every officer has the right of a pension. The terms under which an officer or his family have the benefit of a pension are fixed by law.

Article 141

Every officer is responsible to justice according to the principles of the common law. Any citizen has the privilege to arraign any officer who may be guilty. Any citizen has the right to be reimbursed by the state for any loss or damage caused by an officer in the exercise of the functions of his office. The proceedings and conditions of indemnification are by low.

Chapter XVI

Relations of State and Church

Article 142

The state and the church are separate and independent one from the other.

Article 143

No confession or creed enjoys special privileges.

Article 144

It is forbidden to make any levies on the resourses of the state or the bodies of self-government for the needs of any religious order.

Chapter XVII

Revision of the Constitution

Article 145

The complete or partial revision of the constitution may be demanded:

a) By at least one-half of the members of parliament.

b) By a group of  50.000 electors.

Article 146

A proposal for the revisal of the constitution can only be heard in parliament six months after the deposition of such proposal.

Article 147

A proposal or plan for the partial or entire revisal of the constitution can only be adopted by a majority of two-thirds of the members of parliament. This proposal only comes into force after it has received the approval of the people.

Article 148

The alternation of the form of Government of the democratic Republic of Georgia can not be made the object of the proposal of a revisal of the constitution.

Article 149

Until the meeting of parliament of the constituent assembly will act in its place.

(Democratic Republic of Georgia. 1919-1921.Three historic documents. Preface and compilation by G. Sharadze. Editor D. Djaparidze, Tbilisi, 1991, p. 109-133/in English)

 

10 Things You Should Know About Hitler: Predictions From 1932

By Brian Resnick

Based on a reading of Mein Kampf, an Atlantic author imagines what Germany might become should the aspiring dictator “succeed in gaining control of the German government.”

hitler-10 things to know-body.jpg

AP IMAGES

In 1932, Hitler had not yet taken power in Germany. But he was close.

What would happen to Germany if the Nazis were to rule? That was a question that had a surprisingly easy answer. In the March issue of The Atlantic, Nicolas Fairweather wrote “Hitler and Hitlerism: A Man of Destiny.” In it, he analyzed Hitler and his philosophy, as derived from a reading of Mein Kampf, “to foreshadow, from [Hitler’s] own statements, some of the things he would like to accomplish.” Journalists, at times, can be horrible predictors of the future. But in this case, Fairweather’s assessment was a sound alarm. He summarizes Hitler in 10 points:

1. His violent racial nationalism, which springs from his conviction that the Aryan stocks in general, and the Germans in particular, are a chosen people in whose victorious survival the divine purposes are bound up.

2. His violent animosity to Marxian Socialism as in essence opposed to his ideal of a nationally minded people and a racial state. …

3. His violent hatred of the Jews as the racial enemies of all Aryans, the subtle corrupters of pure Aryan states. These parasites, says Hitler, have made Marxian Socialism, which they invented, the principal tool by which they insinuate themselves into healthy, pure blooded, racial states in order to debase simultaneously the national ideals and the national blood. Destroyers of Aryan civilizations, they remain impotent to create a civilization of their own.

4. His concern for social betterment (‘true Socialism’) as a necessary prerequisite to the acceptance of his ideals by the masses.

5. His contempt for the intelligence of the ordinary man and for a democracy based on faith in his development to higher levels.

6. His contempt for parliamentary institutions as the organs of such a democracy, which substitutes for the decision of a competent leader the majority vote of the incompetent. A parliament, moreover, says Hitler, is the natural field of operations for the Jewish Socialist enemy.

7. His insistence on the power of personality and on the entire concentration of authority in the hands of one leader (up to now, himself).

8. His economic nationalism, with its distrust of international capital and its preference for small, locally controlled business organizations. Hitler fears the banks and all newfangled ideas for controlling credit. He objects to stock companies and stresses the value of personal ownership. In short, he believes in the ruthless subordination of economic interests and economic leaders to racial and national considerations.

9. His insistence that Germany must acquire more land in Europe as a vital requirement for national expansion and progress (after the present corruption of the national blood and the national ideals has been stopped).

10. His insistence that France is the archenemy. France, he urges, must be broken before Germany can undertake to conquer land from Russia (the only possible source).

Fairweather assesses Hitler as a man completely obsessed with the idea of German purity and domination. Hitler ignores “the unwholesome after-effects of a diet of lies” and “is deliberately building upon the weakness of the mass mind.” Fairweather calls the aspiring dictator “a genuine demagogue — honest, no doubt, in believing that what he does is for the general good, but a demagogue just the same.”

In the next month’s issue of Atlantic, Fairweather continued his prognosticationabout a possible Nazi Germany, explaining how Hitler would instill his personal beliefs into the society and government. He foreshadows Hitler’s social engineering program, writing of the looming Third Reich, “The state is not an end in itself; it is only a means to an end.” In this essay as well, he includes numbered predictions — in this case, about national pride, racial purity, social sacrifice, the glorification of leaders, and the destruction of anyone perceived as an enemy.

Three years later in the February 1935 issue of The Atlantic, author Barbara Spofford Morgan reported on the early days of the Third Reich after these plans began to be implemented. In a piece titled “Swastika,” she found a country readily adopting Hitler’s ideas, but with a trace of discomfort. “Germany at the moment is full of contradictions,” she writes. “Heads are carried high and the clear blue eyes of young men have a look of burning enthusiasm; at the same time, no one dare speak his mind except in strictest privacy.” The Nazi movement had already transcended politics: “National Socialism is a crusade, a religion, and it is applied as has happened before with brutality, sometimes savagery.”

In the weeks to come, we’ll post more World War II-era archives from The Atlantic.


Read “Hitler And Hitlerism: A Man of Destiny,” “Hitler And Hitlerism: Germany Under the Nazis,” and “Swastika” in full.

http://www.theatlantic.com/international/archive/2012/04/10-things-you-should-know-about-hitler-predictions-from-1932/256114/#.T5J_eXhOKw0.twitter

Margaret Thatcher’s Speech at official dinner in Georgia

Mr. Chairman,

I know that it was agreed that we would have no speeches tonight, only toasts. But I cannot let such a happy and interesting day in your Republic pass without saying a few words to express my appreciation.

I have a confession to make to you. When it was first suggested to me that I might spend a part of my visit to the Soviet Union outside Moscow, I was not sure where to go. So I asked my colleague and deputy, Lord Whitelaw, who led a parliamentary delegation here last year. And he told me there was only one place where I absolutely must go and that was Georgia.

So here I am. And how right he was.

I know that the ‘tbili’ in the name of your city means warm. And you have certainly demonstrated that by your hospitality today, and by this magnificent dinner. 

I have been able to see for myself the spectacular beauty of your country and your capital city.

You are, of course, the most ancient of Soviet peoples, with a culture which is famous throughout the world. I am told that there was a famous school of rhetoric established here in the fourth century, that is more than a thousand five hundred years ago. And that many Greeks were among its pupils.

Well, anyone who is even better at making speeches than Greeks has to be very special indeed. And of course I now understand from where the distinguished Soviet Foreign Minister, Mr. Shevardnadze, gets his silver tongue.

Your famous epic poem of the twelfth century—The knight in the Tiger’s Skin—was written some 200 years before our own Geoffrey Chaucer wrote his Canterbury Tales. And that cultural tradition is carried on today by your film makers.

This afternoon I visited Mtskheta and saw, if I may so put it, that for us today the road does indeed lead to the church.

I am pleased to say that British contacts with Georgia go back many years. Both our countries have proud and individual traditions to which we remain firmly attached. We are both great drinkers of tea. We even share the same patron saint, St. George. 

Sadly he has been unable to protect either of us from recent disasters, in your case on land, and in ours at sea. May I extend deep sympathy to you and especially to the families of those who have died or lost their homes in the avalanches and floods in your Republic. Our thoughts are with you as you tackle the enormous tasks of repairing the damage, and starting life anew.

My visit to the Soviet Union has been absorbing. It has been challenging. And it has been enjoyable—not least here, Mr. Chairman.

My talks with the Soviet leadership have addressed questions vital to our security; to creating for our children a more stable and a more peaceful world.

I have heard with interest about the process of ‘restructuring’ on which the Soviet Union has embarked. I have learned the words Perestroika and glasnost, and come to understand better their significance.

Of course there have been subjects on which we have not agreed. But your leaders and I have agreed on some fundamentals. We want a safer world. Both our countries want security, at lower levels of weapons. We want a relationship of mutual respect and understanding. 

Tonight I fly home. With a feeling of satisfaction at progress made. With a better understanding of the Soviet Union, and with considerable admiration for the achievements of its people. And with particularly warm memories of the legendary hospitality and friendliness which I have experienced here in your Republic. 

I ask you to raise your glasses to a future of cooperation between your country and mine; and to you, Mr. Chairman, for your hospitality, and through you to the great nation and people which you lead. To Georgia.

1987 Apr 1 We

http://www.margaretthatcher.org/document/106784

Ottoman Georgians: A noble history marked by grand viziers and sultans’ mothers

MESUT ÇEVİKALP

They were the noble race of the Ottomans. For seven centuries, they served the empire faithfully. They could be found at every level of Ottoman government, from sadrazamlık, (assistant to the sultan, or grand vizier) and şeyhülislamlık (Islamic leader or sheikh), to nazırlık (state minister). Here is the surreal story of Ottoman Georgians

Did you know that 17 of the Ottoman grand viziers were Georgian? Were you aware of the many Georgian viziers and the hundreds of Georgian pashas who served the Ottoman Empire?

Have you ever heard the names of Cevri Kalfa or Dindine Hanım, the former who saved Selim III from the hands of a deadly uprising, and the latter who led the Ottomans to defeat the Russian military during the Crimean War? Known as the ‘Kavm-i Necib’ (noble-blooded peoples) of the Ottoman Empire, the Ottoman Georgians were also known for their courageousness and their love of the nation. These days, the Ottoman Georgians who so faithfully served in so many positions in the Ottoman Empire for seven centuries in a row are literally rewriting their names on the pages of history. The lives of historical figures such as Grand Vizier Mehmet Sait Paşa, Sheikh-ul Islam Mirza Mustafa Efendi, Prince Sabahattin, and scholar Ali Haydar Efendi are all being revived for readers interested in learning more about their biographies.

Historian Murat Kasap’s book, “Osmanlı Gürcüleri” (Ottoman Georgians) brings the contributions of 1,200 Georgians who held positions of varying importance over many centuries of the Ottoman Empire to the modern day. Some of the historical figures covered in this book are those of the Georgian “valide sultans,” or the mother of reigning sultans, such as Mihr-î-Şah Valide Sultan. These were women who brought up the men who would become sultans in the empire. The book also touches on the lives of Georgians, such as pioneering writer-poet and skilled musician Hüseyin Sadeddin Arel. This 480-page book was published by the Friends of Georgia International Foundation and really does manage to bring to light some of the Georgian Ottomans whose lives and stories have remained hidden until now. The first 1,000 printings of this book were sold out long ago, and so the second printing and the Georgian language version are expected on the market very soon.

Historian Murat Kasap (34) devoted three years of his life to this book. His detailed and painstaking research brought him not only to the Prime Ministerial Ottoman Archives, but also to the İstanbul Müftü’s Series and Records Archives. In the process, Kasap went through nearly every chronicle and biography he could find, in the end making his way through around 50,000 documents, most of which were written in Ottoman Turkish. In addition to the many biographies included in this book, readers are treated to Kasap’s own writings on Georgian history, the process of Georgians’ conversions to Islam and an all-encompassing view on Turkish-Georgian relations.

A project sparked by curiosity

We asked Kasap about what it was that pushed him towards this seemingly self-sacrificing task. The answer was a single word: curiosity. Kasap graduated in 2001 from İstanbul University’s history department and his personal compulsion towards history pushed him first to research his family’s history, and then the histories of his close friends’ families. Trying to trace the roots of his immigrant family, he delved into archives which wound up leading him to the Ottoman Georgians. He explains: “I began this research into [my] roots as a hobby, actually. But as the research went on, my curiosity was more and more awakened. When my research into my family’s roots was finished, I began getting more and more curious about the lives of Georgians who lived here during the Ottoman era. What I really wanted to do was reveal the contributions of my ancestors to the creation of Ottoman civilization. And so, this job I began as a hobby transformed into my real work. And as for the book ‘Ottoman Georgians,’ it is the fruit of that period of labor.”

Kasap, whose mother is Turkish and father is Georgian, had another motivating factor pushing him to write this book: to remind people of the forgotten friendship between Turks and Georgians. When you consider that the relations between these two peoples goes all the way back to the Selçuk era, it becomes even clearer just what an important task has been undertaken by Kasap. He says: “I set out wanting to contribute to the noble history of Turkish-Georgian friendship and to remind people of the forgotten historical relations between these two peoples. To wit, Georgians had been appointed to very important posts in the Ottoman Empire from the 16th century onwards. They were in positions such as grand vizier, or sometimes sheikh-ul Islam. And since the Ottomans promoted the coexistence of different peoples of different identities in the same community, the Georgians supported this empire with all their might.”

Here is how Kasap explains why it is that Georgians were identified in Ottoman Turkish as the “Kavm-i Necib” and why they were perceived without exception as being great patriots: “In his work ‘Tarih-Cevdet’ (History by Cevdet), Ahmet Cevdet Paşa talks about a certain Georgian commander, noting ‘He was appointed to the rank of pasha, with his Georgian ethnicity counted as proof of his love of nation.’ In the Ottoman era, being Georgian was viewed as the same thing as being a patriot. In addition to this, Georgians were called ‘Kavm-i Necib’ [the noble race]. They were seen as very clean-hearted people. Evliya Çelebi traveled all over Georgia and wrote about what he saw. In his writings he also uses the term ‘Kavm-i Necib’ to describe Georgians. It was later that this term really settled in Ottoman Turkish. In fact, Georgians even began using it with each other.”

On further perusal of this book, it is clear that the Georgians were very generous when it came to donations and financial contributions. In particular, foundations formed by some of the Georgian mothers of pashas (such as Mihr-î-Şah Valide Sultan and Bezm-i Âlem Valide Sultan) stand out. There is much space devoted in this book to the biographies of four mothers of reigning sultans and the charities they established and left behind as legacies. In fact, Murat Kasap provides a literal inventory of the libraries, bridges, mosques, madrasas, schools, fountains and hospitals built by Georgians living in the Ottoman Empire at the time.

He explains: “Ottoman Georgians lived with the idea of serving the state. They were not involved in secretive plans and they did not try to come by certain political power for their own gain. Even when they were involved in politics, they didn’t actually engage in active politicking. They were really more focused on service. For example, one of the oldest Georgian works I could find was the 15th century Georgian Hussein Bridge in Sivas. And then there is the Büyük İskele Mosque in Eyüp Sultan, built by Georgian Hajj Mahmut Ağa in 1567. And the Vakıf Gureba Hospital that was established by the Georgian mother of a reigning sultan known for her charitable works, Bezm-i Âlem Valide Sultan, and is still standing today.”

The Ottomans were able to accurately interpret the characteristics of Georgians and were able to benefit from them in the most effective way possible. Their courage, daring and tremendous loyalty often pushed them toward careers in the military, where they often held critical posts. Kasap touches on how important the Georgian factor was on the Caucasian front against the Russians: “Caucasian peoples are known for their predisposition to using firearms as well as their skills in battle. There are many Georgian pashas about whom their skills in these areas, as well as their courageousness and bravery, were much talked of. In the 16th and 17th centuries, Georgians were very much in the forefront as statesmen and soldiers. But when the 19th century arrived, we start seeing Georgians as religious scholars and learned men. One reason for this was that in those years, Georgians would send their children to İstanbul to receive religious education in order to stand up against the Christianizing efforts of the Russians.”

Religious scholar Ali Haydar Efendi

Among the great Georgian religious scholars discussed in this book is Ali Haydar Efendi. Born in 1870 in the town of Ahıska near Batumi, Ali Haydar Efendi was one of the most important scholars of the era. His first schooling was in Ahıska, after which Ali Haydar Efendi went to Erzurum, where he studied at the Bakırcılar Madrasa. He began in 1902 to teach lessons at İstanbul’s Fatih Mosque and carried on with his scholarly services to the Muslim community until his death in 1960. In the process, he trained thousands of students. Kasap had the chance to meet with Ali Haydar Bey’s grandson while writing the scholar’s biography and used the opportunity to obtain more information about the family’s Georgian roots. “They know that Ali Haydar Bey came from Ahıska and that he saw himself as Georgian. Ali Haydar Efendi’s wife also spoke Georgian. One of his students, Mahmut Ustaosmanoğlu Efendi, would say, ‘I love Georgians, my teacher was a Georgian’.”

Kasap also tries to challenge the allegations that Turks forced Islam on the Georgians. He says: “The Russians purposefully spread the idea that ‘the Ottomans forced the Georgians to become Muslim.’ But this was not true. In fact, the Georgians were very easy in their embrace of Islam. Of course, the resemblance between these two cultures was influential in this. In just a short time, they begin having more contact with other ethnic groups, and then they produced a commendable number of scholars as well as building all sorts of mosques and madrasas. There are even Georgian sheikhs-ul Islam who emerge. So the allegations that the Georgians were forced to become Muslim are not true. When the Georgian version of this book is finally published, it will strike a blow to Russian propaganda on this matter.”

Kasap, who is currently working on a new book about the Batum Muhacirleri (Batumi immigrants), thinks his written works will contribute significantly to Turkish-Georgian friendship. He notes that recent improvements in relations between Turkey and Georgia and the elimination of certain border restrictions are also strengthening this friendship. He says: “I have toured all over Georgia. You can still find Turkish traditions and cultural customs in Georgian villages. The narrowing gap in relations between the two countries, as well as the opened borders, and the reciprocal visits made by Turks and Georgians to each other’s lands are all working to break down the Russian influence.”

There are all sorts of interesting anecdotes included in this book, in addition to the historical photographs and maps. Here are two of the anecdotes:

The Georgian kalfa (headworker) who saved the royal household

Protestors who stormed the Ottoman palace in 1808 and killed Sultan Selim III also wanted to kill Sultan Mahmut II. The prince was saved from the hands of the protestors by one of the women of the palace, Georgian Cevri Kalfa. She first hid him in her room, and then used her own body to shield him from the shooting protestors. She used ashes from a fire to try and distance the angry protestors from her room. At that point two other palace officials, Anber and Isa Ağa, came to her assistance, rescuing the prince from the palace. Mahmut II received a knife wound to his arm, but at least he lived. When Mahmud II becomes sultan, he appointed Georgian Cevri Kalf as “hazinedarbaşı” (an office on par with that of being a vizier), and she stayed on for good. In a sense, Cevri Hanım ensured the survival of the royal dynasty by saving the life of Sultan Mahmud II. When Cevri Hanım died, in 1819, Mahmud II had her buried alongside the grave of his mother and ordered a fountain and a primary school built in her name.

Dindine Hanım fights the Russians

The Georgian Ottomans fought on the front lines of the three-year Crimean War, which broke out in 1853 in line with the traditional Russian politics of heading southward. One event that took place during this war shows just how devoted to the Ottomans the Georgians were: One of the patriots firing from horseback at the Russians was Dindine Hanım from the Tavdgiridze family. Fatma Dindine Hanım lost her son as well as her step-son in the same battle during this war, but despite growing Russian attacks on the front lines she remained steadfast in her own presence on the battlefield. In fact, while some Georgian fighters began pulling back at one point, Dindine Hanım drew her sword and headed full speed towards the oncoming forces. Seeing this, the Georgians who had started withdrawing decided to return to the front lines. The Georgians would not give ground to the Russians in this battle and wound up successfully protecting Ottoman borders. News of Dindine Hanım’s courage made it to İstanbul, and the sultan himself rewarded this brave woman. Later, two other sons of Dindine Hanım, Osman Bey and Ali Bey, wound up rising to the level of pasha in the Ottoman Empire.

Who is included in this book?

The books includes: 17 grand viziers, nine Janissaries, six sea captains, 13 ministers of state, 173 viziers, a military commander, a beylerbeyi (an Ottoman grand governor), a governor, a sancakbeyi (the head of a sancak or county), 13 government deputies, six sheikhs-ul Islam, 344 religious scholars, 34 poets, writers and painters, 488 palace and state officials, and 23 mothers of pashas and princes’ wives.

http://hanputra.blogspot.com/2011/03/ottoman-georgians-noble-history-marked.html